تبليغاتX
سینما112 - match point 3

جغرافیای پنهان شانس؛

یا چگونه تور تنیس بر زندگی شما تاثیر می گذارد.

 

وودی آلن در آخرین ساخته خود به مفهومی می پردازد که به نظر نقش و اهمیتش در زندگی دست کم گرفته شده است؛ شانس.تاثیر شانس در زندگی بشر تا چه حد است؟ آیا سرنوشت ما را تنها سلسله ای از اتفاقات و حوادثی که از کنترل ما خارج است ، رقم  می زند ؟ آنجا که شانس سرنوشت فرد را رقم می زند،آیا همواره عدالت فرابشری برقرار است؟اینها سوالاتی است که بیننده پس از تماشای «امتیاز نهایی» به ذهنش خطور می کند.

آلن در سکانس آغازین فیلم و به شیوه ای بدیع،تم اصلی داستان را بازگو می کند؛توپ تنیس از این سوی میدان به آن سو می رود و باز می گردد و سرانجام به لبه تور می خورد ، بالا  می رود و اینجاست که شانس وارد عرصه می شود. توپ به کدام طرف خواهد نشست؟      «در یه مسابقه لحظاتی هست که توپ به تور برخورد میکنه و در یه آن ممکنه عقب بره یا جلو. با یه مقدار شانس میره جلو و برنده میشی ، یا شاید نره و بازنده میشی.» ( منولوگ کریس در این سکانس).

"کریس" در اواخر فیلم حلقه پیرزن بخت برگشته را که آخرین اثر جرم نیز هست ، به سوی رودخانه پرتاب می کند.سکانس توپ تنیس دوباره و به همان شکل، این بار با حلقه به وقوع می پیوندد. حلقه به لبه نرده برخورد می کند و به بالا می رود. ما(وخود کریس اگرمی دانست که حلقه در چنین شرایطی قرار دارد)گمان می کنیم که سقوط حلقه به درون رودخانه به منزله نجات کریس است و فرود بر سنگفرش خیابان به منزله دردسر. ( البته آلن با زیرکی ، این سکانس را به صورت اسلوموشن ارائه کرده است تا این حس را قوی تر به بیننده القا کند.) آنچه شانس رقم می زند یعنی عدم سقوط حلقه به درون رودخانه ، بر خلاف گمان ما نجات بخش کریس می شود. پلیس حلقه را در جیب قاچاقچی به هلاکت رسیده ای می یابد و اینگونه سوالاتش پاسخ داده می شود. نکته اساسی اینجاست ؛ آنچه به گمان ما به زیان ماست ، ممکن است کلید نجات ما از مخمصه ای باشد.

باید توجه داشت که از دیدگاه آلن چیزی به نام عدالت وجود ندارد . عدالت تنها یک آرزوی بشری است. شانس الزاما آنگونه رقم نمی زند که عدالت برقرار شود . پس ممکن است مجرمی به مدد شانس از معرکه جان سالم به در ببرد و خون بی گناهی پایمال شود.

فیلم پر است از لحظاتی که به شانس متکی اند. آشنایی کریس با کلوئی، دیدار کریس با نولا در نمایشگاه و حتی بارداری نولا و کلوئی همه و همه لحظاتی از زندگی کریس است که شانس در آن دخیل است. اما آلن در این میان تنها بر روی حادثه حلقه زوم می کند.چرا؟ شاید مقصود "وود" تمرکز بر روی دقایقی از زندگی است که از چشم ما به دور است. تمام اتفاقات مذکور، زندگی کریس را دگرگون می کند. اما چون در مقابل چشمانمان است ، تاثیرش مخفی می ماند. حال آنکه ما تمام بار شانس را بر دوش سکانس بازی حلقه بر لبه نرده می گذاریم ، به آن سبب که نمود شانس در آنجاست. جایی که کریس قادر به دیدنش نیست.

 این دیدگاه می تواند جهان را برای فرد بسیار هراسناک سازد . هزاران هزار اتفاق است که همچون سقوط حلقه به دور از چشم ما هر روزه رخ می دهد که هر کدام می تواند سرنوشتی را تغییر دهد. تصور کنید که شما در ایستگاه متروای ایستاده اید. مردی از مقابلتان می گذرد و شما از او می پرسید:«ببخشید،ساعت چنده؟» مرد نگاهی به ساعتش می اندازد و پاسخ می دهد:«هفت و نیم» این مکالمه(هرچند کوتاه) مانع از رسیدن او به قطار ساعت 5/7 می شود. پس ناچار با قطار ساعت 8 رهسپار می شود . این قطار در سانحه ای واژگون می گردد. مردی به خاطر پاسخ به سوال شما کشته می شود . «می دونی ، من اهمیت نمی دم که موفق باشه، فقط امیدوارم که خوش شانس باشه.»  (دیالوگ تام درباره فرزند کریس و کلوئی).  

 

+ نوشته شده   توسط میلاد حسینی 

 
Image and video hosting by TinyPic